Tˇmatar GrŠnmetisdagatal - Tˇmatar

Tomatoes

Tˇmatar
Tómatar eru  ræktaðir með lýsingu allt árið. Framleiðendur eru með stöðuga ræktun þannig að eyður myndast aldrei í framleiðslunni. Þeir planta ungum plöntum inn á milli gömlu plantnanna og fjarlægja síðan þær gömlu þegar aldinin hafa þroskast á þeim og þá eru nýju plönturnar byrjaðar að gefa ávöxt.

Þar sem lýsing er ekki í gróðurhúsum er tómötum sáð i lok desember eða byrjun janúar. Við sáningu er hitastiginu haldið um 25°C en síðan lækkað í uppeldinu í 22°C.

Smáplöntunum er pottað í stærri potta og látnar undir ljós og eru þar fram í miðjan febrúar eða þar til fyrsti blómklasi blómgast en á því stigi er plöntunum plantað út í gróðurhús. Plantað um 2,5 plöntum á m2 og er plantað í jarðveginn í húsunum en einnig er ræktað í takmörkuðu rými, í vikri, torfi eða steinull.

Plöntunum er gefin næring með vökvunar vatninu. Þær eru bundnar upp í víra sem eru í um 3 m hæð frá gólfi, þannig að þær vaxi beint upp.  Hunangsflugur sjá svo um að frjófga pönturnar.

Venjulega byrjar plantan að gefa (tómatarnir byrja að roðna) þegar 8 – 9 blómklasar eru komnir. Tómatarnir eru tíndir 3 daga í viku en plönturnar lagðar niður, vafðar upp og afblaðaðar hina dagana. Í byrjun nóvember er dagsbirtan orðin það lítil að plönturnar ná ekki að vaxa án lýsingar, því er toppurinn tekinn af þeim í september byrjun til að nývöxturinn stöðvist og þær geti nýtt takmarkaða birtuna til að þroska aldinin.

 
Lesa meira

Geymsla

Tómatar eru ákaflega viðkvæmir fyrir kæliskemmdum og þá má ekki geyma í kæli. Besti geymsluhiti tómata er 10-12°C. Tómatar sem verða fyrir kæliskemmdum verða fljótt linir og bragðlitlir, því er ekki gott að geyma þá í ísskápnum.

Ekki er gott að láta tómata liggja nálægt blaðmeti (salati), gúrkum og öðrum afurðum. Mjög gott er að geyma tómata á eldhúsborðinu því þá getur heimilisfólkið nartað í einn og einn tómat. Börn borða grænmeti líka miklu frekar ef það er haft fyrir framan þau.

Notkun

Flestir vita hvernig nota á tómata, þá má nota á svo margvíslegan hátt að hér er vart rými nema til að minnast á það allra helsta. Þeir henta vel í hrásalat, ofan á brauð og í súpur og sósur. Þeir eru góður hráir en einnig má sjóða þá og steikja eða baka þá með fyllingu.

Margir kunna að meta tómata í ítölsku hrásalati með söxuðum lauk og gúrkusneiðum í estragonediki sem graslauk er stráð yfir. Auðvelt er að afhýða þá þegar búið er að dýfa þeim í sjóðandi vatn í 20-30 sekúndur. Hægt er að sjóða niður græna tómata.

Má frysta tómata ?

Já, en hafa verður í huga að eftir frystingu er einungis gott að nota þá í soðna rétti á sama hátt og niðursoðna tómata.

Næringartafla

Ætur hluti 100 %
Innihald í 100 g
Vatn 94 g
Orkurík efnasambönd
Prótein 0.9 g
Trefjar 1.5 g
Kolvetni 4.3 g
Fita 0.2 g
kj 97
kcal 23
Steinefni
Járn 0.6 mg
Kalk 15 mg
Vítamín
A Ret. ein 100 µg
B1 0.04 mg
B2 0.03 mg
Niacin 0.7 mg
C (askorbínsýra) 20

Tómatar eru vítamínríkir, einkum er mikið af A- og C-vítamíni í þeim, en auk þess eru þeir ríkir af steinefnum og ávaxtasýru. Í þeim eru fáar hitaeiningar sem gerir þá upplagða sem megrunarfæði.

Hvaða hluta er hægt að borða ?

Allur tómaturinn er ætur nema bikarblöðin sem er ávallt búið að taka af íslenskum tómötum áður en þeir koma í verslanir.

 

 

 

 

Senda ß vin

Loka