 Er rétt fyrir þig að skoða einhverjar töflur þar sem hæð þín og þyngd eru bornar
saman? Við getum nefnilega verið mjög misjöfn að þyngd þrátt fyrir sömu hæð en
verið samt í kjörþyngd. Við erum nefnilega með misstóra vöðva og bein og öll
erum við ólík.
Hér áður var oft notast við kjörþyngdartöflur en margir féllu illa inn í þann
ramma þrátt fyrir að vera hvorki mjög feitir eða mjög grannir.
Síðustu ár hefur verið notast við aðra aðferð sem kallast á ensku „body mass
index” eða BMI. Þessi stuðull hefur verið kallaður á íslensku líkamsþyngdarstuðullinn.
Hann er reiknaður þannig að þyngdinni í kílógrömmum er deilt með hæðinni í metrum
í öðru veldi.
|
Aldur |
Vannæring
(auka þarf
þyngdina) |
Heilbrigði |
Ofeldi
(aukin
dánartíðni) |
Offita
(Verulega aukin
dánartíðni |
|
Yfir 35 ára |
BMI undir 19 |
BMI: 19 - 26 |
BMI: 27 - 30 |
BMI yfir 30 |
|
18 - 34 ára |
|
|
BMI: 25 - 30 |
|
Þessi stuðull er mikið notaður til að hægt sé að gera sér betur grein fyrir áhættuþyngd.
Þegar þyngdin er komin yfir stuðulinn 30 er um offitu að ræða. Þá er einstaklingurinn
kominn í áhættuhóp fyrir ýmsa sjúkdóma. Einstaklingar eru taldir vera í kjörþyngd
ef líkamsþyngdarstuðullinn er á bilinu 19-26 (en fer líka eftir aldri eins og
sést í töflunni hér að ofan).
Þessi rammi (19-26) er nokkuð víður. Tökum dæmi. Kona sem er eldri en 35 ára
og er 165cm á hæð telst vera í heilbrigðri þyngd er hún er á milli 52kg og 73kg.
Kjörþyngdartöflurnar sem notaðar voru áður en líkamsþyngdarstuðulinn kom til tals
voru með mun þrengri þyngdarramma. Á þessum tölum sjáum við að það er ekki til
ein þyngd sem er kjörþyngd fyrir 165 cm háa konu heldur getur munað 20 kg á konum
sem eru jafnháar en báðar eru þær í kjörþyngd.
Það er mjög mikilvægt að halda sér í kjörþyngd vegna aukinnar áhættu á sjúkdómum
bæði þegar einstaklingar eru fyrir ofan kjörþyngd og fyrir neðan hana.
En hvernig er best að koma sér í kjörþyngdina og halda henni?
Höf:
Alma María Rögnvaldsdóttir
Hjúkrunarfræðingur |