 Vatn líkamans er um 60% af líkamsþunganum að meðaltali og gegnir margvíslegum
hlutverkum sem gerir það lífsnauðsynlegt manninum og öðrum lifandi verum. Meðal
hlutverka vatns í líkamanum er að flytja úrgangsefni, sem verða til í efnaskiptum,
með þvagi úr líkamanum. Einnig tapast vatn sem gufa frá lungum, frá húð sem sviti
og með hægðum. Daglegt heildarvatnstap eftir þessum leiðum er að meðaltali um
2 - 2,5 lítrar á dag.
Við vitum öll að það er hollt og gott að drekka vatn. Þrátt fyrir það er margt
sem við vitum ekki um vatnsdrykkju. Í þessum pistli ætla ég að svara nokkrum
algengum spurningum varðandi vatnsdrykkju og leiðrétta nokkrar staðreyndavillur
um hana.
Hversu mikið vatn á ég að drekka daglega?
Flest okkar þurfa á milli 2 til 2,5 lítra á dag. En ef heitt er í veðri eða
þú stundar hreyfingu þarftu meira.. Ef þú stundar mikla hreyfingu á sama deginum
eða ert í miklum hita þarftu mögulega á einhverjum öðrum vökva að halda þar sem
mikil vökvalosun á stuttum tíma veldur salt og natríumskorti sem lýsir sér í höfuðverk
og slappleika. Gott er þá að drekka sportdrykki, þynntan ávaxtasafa eða annað
sem gefur steinefni og vökva auk sykra eða kolvetna sem orkugjafa.
Þrátt fyrir þessi sértilvik er hreint íslenskt vatn við flestar aðstæður besti
drykkurinn.
Ég þarf ekki að drekka vatn þar sem ég finn aldrei fyrir þorsta.
Þó þú finnir ekki fyrir þorsta þarf líkaminn vatn. Við getum meira að segja
talið okkur vera svöng þegar við í raun erum þyrst. Þess vegna er gott ráð að
fá sér vatnsglas fyrir mat hvort sem þú finnur fyrir þorsta eða ekki.
Hversu kalt á vatnið að vera?
Hér eru skiptar skoðanir. Flestir sérfræðingar telja að kalda vatnið sé betra
þar sem maginn frásogar kalt vatn hraðar en volgt. Einnig eru einhverjar rannsóknir
sem benda til þess að kalt vatn hraði á fitubrennslunni. Volgt vatn er auðveldara
að drekka í miklu magni. Hafðu vatnið bara á því hitastigi sem þér finnst best.
Ég þarf ekki að drekka vatn þar sem ég drekk fullt af kaffi og te?
Te og kaffi eru allt í lagi í hófi, en mikið magn af þeim kemur ekki í staðinn
fyrir vatn. Báðir þessir drykkir innihalda yfirleitt koffín sem er þvagörvandi
og veldur vökvatapi.
Ég drekk alveg fullt af djús, hvers vegna þarf ég þá vatn?
Þrátt fyrir að það sé gott að fá glas af ávaxtasafa daglega þá er betra að drekka
meira vatn. En ef þér finnst vatnið bara ekkert sérstaklega gott er fínt að setja
örlítinn djús út í vatnið, eða blanda því helming og helming. Djúsinn er dýrari,
yfirleitt hár í sykri og hefur slæm áhrif á tennurnar
Ef ég drekk mikið af vatni, fæ ég þá bara ekki bjúg?
Nei. Margar konur fá bjúg stuttu fyrir tíðir og halda að það að drekka minna
vatn minnki bjúginn. En í raun þurfa þær að drekka meira þar sem við litla vatnsdrykkja
eykst natríummagn í líkamanum sem bindur vökvann. En það að drekka vatn losar
líkamann við aukamagn af natríum.
Hvenær dagsins er best að drekka vatn?
Vatnsdrykkjuna áttu að dreifa yfir daginn. Það er ekkert gott að drekka of mikið
af vatni í einu. Fáðu þér stórt vatnsglas 3-4 sinnum á dag og svo sopa og sopa
yfir daginn. Ef þú finnur fyrir þorsta skortir líkamann vökva. Drekktu vatnið
áður en þú finnur fyrir þorsta.
Höf:
Alma María Rögnvaldsdóttir
Hjúkrunarfræðingur |