islenskt.is - Greinar

Athyglisvert væri að sjá hvort að topp tíu ávaxta- og grænmetislistinn á Íslandi líkist þeim danska en eins og sjá má þá er bæði grænmetið og ávextirnir í efstu sætunum mjög algengt í báðum löndum. Búast má þó við að listarnir séu ólíkir að einhverju leyti, bæði vegna ólíkra matarvenja og eftir ólíkum ræktunarskilyrðum grænmetis.

Vinsældir eplanna á danskri grundu ættu ekki að koma á óvart. Í Danmörku er það þekkt að fólk hafi eplatré í görðum sínum, fólk þekkir eplategundir í sundur og margir velta eplaræktun fyrir sér af mikilli kostgæfni. Á haustin eru oft á tíðum fötur og skálar, fullar af ljúffengum eplum, úti við göngustíga. Þetta þýðir að húsráðendur séu búnir að nýta sér öll þau epli sem á að nota í matargerð og geymslu og vilja einfaldlega losna við þau áður en þau skemmast. Að sama skapi fyllast matvöruverslanirnar af ólíkum eplategundum og margir velta því vel fyrir sér hvaða tegund þetta tiltekna epli tilheyri, áður en endanlegur eplapoki verður fyrir valinu. Mín reynsla er sú að slíkt þekkist ekki í íslenskum verslunum. Lang flestir neytendur velja einfaldlega eplin sem líta best út, án þess a velta því fyrir sér hvað þau heita eða hvaðan þau koma.

Ef við skoðum örlítið grænmetisvinsældarlistann, kemur kannski heldur ekki á óvart að agúrkan sé efst og best gæti ég trúað að hún liggi líka ofarlega á íslenska listanum. Munurinn á neyslu agúrkunnar á milli landa, liggur kannski einna helst í því að á Íslandi er hún mest notuð í salöt og svo í öðru sæti sem álegg á brauð, en í Danmörku er hún fyrst og fremst notuð sem álegg og þá oftast súr. Danir eru þekktir fyrir rúgbrauðsát, og ekkert er rúgbrauð án lifrarkæfu. Kæfan ein og sér er yfirleitt ekki nóg sem álegg. Oftast er hún skreytt með agúru, bæði ferskri og sömuleiðis súrsaðri en slíkt er mjög algengt í nestispakkann, allt frá leikskólabörnum og fram á sjötugsaldur. Það er í rauninni stórmerkilegt að þetta gríðarlega rúgbrauðs- og lifrarkæfuát hafi ekki náð að teygja sig til Íslands, þ.e. ekki sem þjóðarhefð. Rúgbrauð og lifrarkæfa hefur sömu merkingu í Danmörku og lambakjöt eða fiskurinn á Íslandi. Þjóðarréttur sem hefur haldið lífinu í fólkinu á krepputímum og þar af leiðandi eitthvað sem er óbrigðult. Ungt fólk í dag erfir þessar matarvenjur og rekur upp stór augu þegar einhver kemur með ,,hvítt” brauð (kornbrauð telst með sem hvítt brauð), slíkt kallar á háværar umræður. Það má því fullyrða að rúgbrauðs- og lifrarkæfumenningin kallar á enn frekari hollustu því eins og áður sagði er grænmeti yfirleitt sett ofan á kæfuna og því er hádegissamlokan meinholl!